+48 605 442 227 aneta.glass@koena.pl

Moment, w którym w lecznictwie pojawiły się antybiotyki był przełomowym, bo umożliwił lekarzom podjęcie wreszcie skutecznej walki ze śmiertelnymi chorobami zakaźnymi. Pierwszym z antybiotyków była penicylina odkryta w 1928 roku przez lekarza szkockiego pochodzenia – Alexandra Fleminga. W trakcie badań laboratoryjnych zaobserwował on, że pleśń, która dostała się do materiału badawczego z kolonią bakterii, powstrzymała ich rozwój. Kilkanaście lat później penicylinę zaczęto produkować na masową skalę.

Jak działa antybiotyk?

I dobrze, bo dotychczas choroby bakteryjne były nieuleczalne i dziesiątkowały społeczeństwo, zbierając śmiertelne wśród niego żniwo. Pomimo licznych prób walki z bakteriami terapie nie przynosiły spodziewanych rezultatów głównie dlatego, że nie sposób było o środek jednocześnie zabójczy dla chorobotwórczych bakterii i bezpieczny dla pacjenta. Dopiero penicylina i jej następcy okazali się narzędziem skutecznie zakłócającym procesy metaboliczne (działanie bakteriostatyczne) lub wręcz zabijającym (działanie bakteriobójcze) mikroorganizmy wywołujące chorobę tym samym jednak nie czyniąc krzywdy gospodarzowi.

O antybiatykach ciągle wiemy niewiele, borykając się z faktami i mitami na ich temat. Warto jednak znać podstawowe i najważniejsze zasady ich stosowania. Przede wszystkim po to, by kuracja antybiotykowa była skuteczna i nie szkodziła. Szczególnie ważnym jest to drugie, bo niewłaściwe stosowanie antybiotyków poprzez ich nadużywane, stosowane w nieodpowiednich momentach i przyjmowane w nieprawidłowy sposób sprawia, że bakterie zaczynają się na nie zwyczajnie uodparniać. Naukowcy już dziś biją na alarm i ostrzegają, że jeżeli nie zapanujemy nad nagminnym i nieprawidłowym stosowaniem antybiotyków, to w najbliższych latach grozi nam powrót do czasów sprzed 1928 roku, kiedy to choroby bakteryjne zbierały śmiertelne żniwo[1].

Pomiędzy skuteczną antybiotykoterapią a niebezpieczną antybiotykoodpornością

Jak temu zaradzić? Przede wszystkim poprzez świadome i odpowiedzialne przyjmowanie tych leków a także znajomość podstawowych zasad dotyczących bezpiecznej i skutecznej antybiotykoterapii.

Popijać mlekiem? Przerywać kurację? Łykać na grypę?

– Antybiotyki zwalczają ale tylko bakterie. Nie pomogą na grypę. Ani na zapalenie gardła (z wyjątkiem anginy), zapalenie krtani, zapalenie oskrzeli, a nawet zapalenie ucha środkowego, bo u podłoża każdej z tych chorób leży zakażenie wirusowe.

– Antybiotyki działają szybko ale dopiero pełna kuracja zwalcza wszystkie bakterie chorobotwórcze. W żadnym wypadku nie powinno się przerywać zaleconego leczenia. W przeciwnym razie aktywność bakterii zostanie przytłumiona a nie zwalczona. A w konsekwencji uodpornią się one na antybiotyk.

– Antybiotyków nie powinno się stosować zbyt często, bo to także grozi uodpornieniu się bakterii.

– Antybiotyki niszczą jelitową florę bakteryjną dlatego powinno się je przyjmować wraz z probiotykami farmceutycznymi i naturalnymi (jak jogurt czy kefir), pamiętając o zachowaniu kilkugodzinnej przerwy pomiędzy lekami.

Nie wolno leczyć się antybiotykami na własną rękę, sięgając po te, które zostały w domowej apteczce. Rządzą się one różną specyfiką działania i różnymi skutkami ubocznymi. Niewłaściwie dobrane mogą wyrządzić więcej szkody, niż pożytku.

– Antybiotyki powinno się popijać wyłącznie wodą, a podawać zgodnie z instrukcją dołączoną do opakowania. Nieprzestrzeganie zasad podawania antybiotyków osłabia ich działanie.

– Antybiotyki trzeba przyjmować o określonych, stałych porach, bo tylko wtedy utrzymywane jest w organizmie właściwe ich stężenie.

Powyższa lista tylko przybliża ale nie wyczerpuje wszystkich zasad poprawnego stosowania antybiotyków. Absolutnie nie powinna też zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą. Pamiętajmy, że antybiotyki to silne, skuteczne i bardzo pomocne leki o ile przyjmowane są w sposób świadomy i odpowiedzialny. Niestety, zwykle sięgamy po nie nazbyt pochopnie – zbyt często i niezgodnie z zaleceniami lekarza, nie licząc się z konsekwencjami jakimi jest antybiotykooporność, a zatem ryzyko powrotu śmiertelnych dla człowieka chorób.

Biografia: www.wikipedia.pl; www.poradnikzdrowie.pl


[1] https://www.apteka-melissa.pl/blog/artykul/antybiotyki-fakty-i-mity,465.html