+48 605 442 227 aneta.glass@koena.pl

Bo co my właściwie o niej wiemy? Zapytani, odpowiadamy zwykle, że asertywnością jest umiejętność mówienia „nie”? Czy aby jednak na pewno?

Krótka historia asertywności czyli o tym, że każdy człowiek ma prawa, z których ma prawo korzystać

Pierwsze interpretacje zachowań asertywnych pojawiły się w latach 50. w wynikach badań amerykańskich behawiorystów – Josepha Wolpe’a i Andrew Saltera, którzy zaobserwowali, że zahamowania ich pacjentów i idące za nimi problemy psychiczne i emocjonalne (uległość lub agresja) utrudniają im funkcjonowanie w życiu społecznym. Przyczyną tego był brak świadomości własnych praw i prawa do ich wyrażania czy obrony. Brzmi znajomo? Powinno, bo przecież jest to wartość wypracowana też na wielu innych gruntach. Żyjąc w społeczeństwie demokratycznym wszyscy mamy prawo posiadać prawa – osobiste, religijne, społeczne czy polityczne. Mamy też pełne prawo z nich korzystać, jednocześnie jednak respektując prawo innych do tego samego.

I w tym właśnie upatrywać można podwalin asertywności.

Po co komu asertywność?

Asertywność to umiejętność mówienia tego co się myśli i czuje bez obawy o to, co pomyślą inni ale jednocześnie w tak sposób, by nie urazić odbiorcy. To nic innego, jak przyznanie przed samym sobą i światem prawa do bycia sobą, do swoich poglądów, opinii i uczuć, które są tak samo ważne i wartościowe, jak te należące do innych. 

Asertywną postawę cechuje przede wszystkim:

– wyrażanie własnego zdania, poglądów, ale również emocji i potrzeb;

– obrona i dochodzenie swoich praw;

– umiejętność reagowania na krytykę i wyrażania jej;

– umiejętność odmawiania bez obaw i poczucia winy;

– niepoddawanie się manipulacji.

Jak się tego nauczyć?

Asertywność to trudna sztuka komunikowania siebie – swoich opinii, praw, uczuć, oczekiwań i potrzeb w sposób stanowczy, uczciwy i transparentny, a jednocześnie życzliwy wobec adresata Jest to umiejętność wrodzona ale można nad nią pracować i ją rozwijać, konfrontując się z różnymi sytuacjami społecznymi, z którymi stykamy się przez całe życie. Bardzo pomocne okazać się też mogą specjalistyczne kursy, warsztaty i szkolenia.

To co przede wszystkim warto wiedzieć o asertywności to:   Asertywność wymaga pewności, że to co myślisz i czujesz jest ważne. Dlatego tak ważna jest praca nad poczuciem własnej wartości, samoakceptacja, szacunek do siebie, znajomość swoich mocnych i słabych stron i umiejętne ich wykorzystywanie.

Zawsze masz prawo odmówić ale pamiętaj, „nie mogę” to dla rozmówcy pretekst do dalszych negocjacji. Co więcej, „nie mogę” to trochę oszukiwanie samego siebie, bo albo nie chcesz albo chcesz i wtedy zawsze znajdziesz sposób.

Naucz się wyrażać krytykę, nie obrażając innych. Sformułowanie: „zawsze się spóźniasz” a „jest mi przykro, bo się spóźniłeś” to diametralnie różny przekaz. Jawna krytyka zaszyta w pierwszym sformułowaniu zostanie odebrana zupełnie inaczej niż konieczność odniesienia się do czyichś uczuć. Naucz się też krytykę przyjmować i albo ją akceptować, przyznając rację rozmówcy, albo – bez przepychanek słownych i niepotrzebnych emocji – zanegować podając argumenty.

Broniąc swojego zdania, pamiętaj:

bądź spójny w wyrażaniu swojego zdania i emocji. Przekaz werbalny musi być zgodny z przekazem niewerbalnym;

nie wdawaj się w awantury, nie krzycz, nie podnoś głosu. Bądź uprzejmy i łagodny ale stanowczy;

broniąc swojego zdania nie szukaj nowych argumentów. Twardo i spokojnie pozostawaj przy swoim;

wyrażaj się w sposób bezpośredni, wprost, możliwie klarownie, jasno i zwięźle. Nie manipuluj, nie owijaj w bawełnę, nie bądź dwuznaczny, nie mów półsłówkami, nie każ ludziom domyślać się o co ci chodzi;

pamiętaj o szacunku do adresata.

Asertywnie zarządzaj swoim czasem pracy, który z gumy nie jest. Uzasadnione „nie” pozwoli Ci zachować równowagę i nie dopuścić do utraty kontroli nad ilością obowiązków. Co ciekawe, często też okazuje się, że pomimo odmowy wykonania dodatkowego zadania a) świat się nie zawalił, b) zadanie zostało tak czy siak wykonane i c) nie byliśmy do tego aż tak niezbędni, jakby się nam/innym mogło wydawać.

Asertywność to nie tyko umiejętność mówienia „nie”. Niekiedy równie ciężko jest powiedzieć „tak” przyznając się do czegoś, co jest zgodne z naszą wewnętrzną postawą, a może się spotkać z krytyką. Przykładem mogą tu być preferencje polityczne czy religijne.

Asertywność w pracy

Łatwiej nam być asertywnym w domu niźli w pracy. W środowisku służbowym blokuje nas wyrażenie własnego zdania, szczególnie jeśli jest ono sprzeczne ze zdaniem szefa, całego zespołu lub osoby wyżej od nas postawionej. Obawiamy się odmówić przyjęcia na siebie dodatkowych obowiązków. Nie bronimy swoich praw. Wszystko z obawy przed nieprzyjemnymi konsekwencjami (brak akceptacji grupy czy utrata pracy) i oceną (np. że głupio myślimy). Paradoksalnie jednak, im większą (ale tylko uzasadnioną) asertywnością się wykazujemy, tym większym szacunkiem nas darzą. A my zyskujemy pewność siebie i lepsze samopoczucie oraz kontrolę nad naszym życiem zawodowym.

Powyższy tekst jest tylko wstępem do tematu. Asertywność to cecha szalenie ważna, bo pozwala nam zachować równowagę emocjonalną. Jeśli czujemy, że uległość lub agresja biorą u nas przewagę, warto sięgnąć po profesjonalne narzędzia, które nauczą nas asertywności. W naszej ofercie posiadamy szkolenia i warsztaty prowadzone przez specjalistów, którzy odpowiedzą na taką potrzebę. Zapraszamy do kontaktu.

Biografia: www.poradnikzdrowie.pl; www.szkolnictwo.pl; www.mojamotywacja.eu; www.chilizet.pl